Afdrukken

 

Interview met p. Bruno Secondin

 

Dit interview met p. Bruno Secondin, karmelitaans theoloog en deskundige op het gebied van spiritualiteit, dat in 1998 tot stand is gekomen voor ons tijdschrift “Missione Redemptor hominis, wordt onder de aandacht gebracht van onze lezers vanwege het bijzondere verband, dat belicht wordt, tussen deze heilige en de jongeren van de postmoderne tijd. De heilige Teresia van het Kind Jezus is een referentiepunt voor hen die door hun jeugdige leeftijd zich moeilijk onderwerpen aan de regels, en als echte metgezel stelt zij zich samen met hen vragen over de grote problemen van het leven om een eigen wijze te ontdekken van het beleven van het bestaan, de vrijheid en de heiligheid.

 

separador flor oro3

 

De uitdrukking “grootste vrouwelijke heilige van de moderne tijd” wordt toegeschreven aan paus Pius X, toen wij nog aan het begin stonden van haar faam. Paus Pius XI heeft een bijzondere achting getoond voor de karmelietes, die hij heilig verklaarde en tot patrones uitriep van de missie. Zeker, de redenen waarom in de eerste helft van de 20ste eeuw Teresia een enorme, zeer uitzonderlijke bekendheid had, verschillen op grond waarvan men haar vandaag kan uitroepen tot een grote getuige van God in de huidige crisis van de moderne tijd. Ik zal me tot enkele aspecten beperken.

Vóór alles om de eenvoud van wat zij op geestelijk vlak ons voorhoudt: zij heeft geen grote traktaten vervaardigd, niet de grote “verhalen” die met hun utopieën en wereldwijde projecten kenmerkend zijn voor de moderne tijd. De heiligheid die zij beleeft en vertelt, wordt ontwikkeld langs de lijn van de alledaagsheid, doortrokken van onbeduidendheid, waarbinnen zij grotere waarden ontdekt, de levenswijsheid die heel een bestaan richting geeft zonder een geforceerd macro-ideaal.

In dit “onbeduidende” kader weet zij zich echter vragen te stellen over de grote problemen van het bestaan, de zin van het leven, de vrijheid, de duistere weg van het geloof, de grootheid van de barmhartigheid, de aantrekkingskracht van Gods liefde. En haar antwoord wil geen theoretische oplossing zijn, maar wordt gevoegd in de inspanning van het leven, wij kunnen het als het ware de hermeneutiek van het leven zelf noemen. Al vertellend slaagt zij erin de duistere kanten voor zichzelf te interpreteren en te belichten: de microgeschiedenis is ook voor onze trage moderne tijd de kern en bron van betekenis.

Zij heeft de mythe van de “grote zielen” gebouwd op grote offers, durven ontheiligen om veeleer de drempel van de ongelovigheid, de kleinheid als sleutel tot de heiligheid, de broosheid als verschijning van God over te gaan. Haar God is een “bedelende” God: zeer teder, als het ware “speels” – als het geoorloofd zou zijn een dergelijk woord te gebruiken – in de zin van een fantasierijke, verrassende liefde, ludens, zoals de Bijbel zegt (vgl. Pr. 8, 30 v.). Voor haar monastieke omgeving en de spiritualiteit was God een altijd dreigende, strenge gerechtigheid; voor haar is Hij synoniem van tederheid, gezelschap, liefde en alleen maar liefde.

Zij hebben vóór alles de leeftijd met elkaar gemeen en dan de wil om te reizen, de vreugde om de wereld te leren kennen, het gevoel voor de natuur, maar ook het gevoel van broosheid, kwetsbaarheid, de puurheid van gevoelens, de afkeer van gekunstelde schema’s, de liefde voor de poëzie, voor de artistieke uitdrukking. Tegenwoordig voelen de jongeren zich niet aangetrokken tot grootse projecten, een duizelingwekkende jacht op heiligheid, zij zoeken integendeel iemand die naar hen luistert zonder hen te veroordelen, hen bemoedigt zonder hen te misleiden, hen enthousiast maakt zonder te spelen met hun bereidwilligheid. Dat is ook wat Teresia zocht: een heiligheid, rijk aan tederheid en concreetheid, een vrijheid die ook vol gemeenschap en geduld was, een levendigheid die niet zonder ironie, maar zonder hypocrisie was. Ik geloof dat de jongeren zich op deze punten in goed gezelschap bevinden.

Er zijn zeker ook moeilijk te overbruggen afstanden: Teresia kwam uit een gegoede burgerlijke familie, zij heeft nooit echt de problemen betreffende werk, huis, maatschappelijke onzekerheid gekend. Maar zij heeft het leed gekend wees te zijn, het ongemak van een vader die zijn verstand verloren had, de ironie over haar jonge leeftijd. Afstand en nabijheid vullen elkaar aan, omdat dit in wezen het leven is: een mengsel van mooi en minder mooi, zoals voor allen.

Zij kan hun vragen stellen, uitgaande van haar eigen leven: ondanks de schijn hebben pijn en wonden, zoals ik heb gezegd, haar leven getekend; zij heeft fysieke en psychische crisis, grillen en stoutmoedige opwellingen gehad. De eerste vraag ligt juist hier: je eigen leven leven, de leidraad ervan ontdekken, de sleutelpassages ervan lezen in termen van rijping en niet alleen van klagen, zien dat de genade ook werkzaam is in je eigen grillen en teleurstellingen. Ook zij heeft het risico gelopen zich te nestelen in eigen wonden en teleurgestelde emoties: maar zij is daaruit gekomen door met zich zelf te vechten, door de onsamenhangendheid van de eigen aanspraken te erkennen, door zich aan het spel van God toe te vertrouwen.

Een tweede dialoog kan plaatsvinden op het niveau van grote levenskeuzes: de moed hebben om minder “laag bij de gronds” te denken, een beetje moed te koesteren en zichzelf op het spel zetten voor betere gevoelens. Zij wilde bij de Karmel intreden – waar zij zeker niet alleen maar rozen zou vinden, maar ook doornen – en daarvoor heeft zij ieder middel bedacht, een interventie bij de paus inbegrepen. Jongeren hebben te gemakkelijk de neiging de moed te verliezen ten overstaan van moeilijkheden: Teresia kan de jongeren suggereren de moed niet te verliezen, edelmoedige projecten met fantasie en creativiteit, maar ook met geduld en hoop te koesteren. Zij heeft bij de normale dingen een grote vasthoudendheid en een koppige vastberadenheid laten zien: dat is wat de jongeren kunnen leren.

Een derde punt is, om niet al te zeer uit te weiden, het gevoel van persoonlijke vrijheid en vrijheid ten overstaan van tradities. Jongeren willen hun eigen weg gaan, voor zichzelf het leven uitvinden, niet alleen het opnieuw kopiëren. Teresia leert dat het mogelijk is eropuit te gaan, sereen en duidelijk gebruik te maken van je eigen vrijheid: zij heeft een nieuwe actualiteit uitgevonden voor oude waarheden, die als het ware door strakke schema’s steriel waren geworden. Zij heeft het evangelie weer teruggebracht in het centrum van het alledaagse, zij is met een zeer suggestieve taal theologe van de goddelijke liefde geworden, zij heeft het gevoel van een Kerk als levend lichaam en gemeenschap van charisma’s hersteld, zij verdroeg geen barokke preken en het verwrongen taalgebruik van spirituele boeken. En op een positieve wijze wilde zij priester, profeet, martelaar, apostel zijn; zij geloofde in een kerkelijke functie van vrouwen tegen een vrouwonvriendelijke en achterdochtige mentaliteit. Dat zijn enkele van de zovele aspecten die de jongeren generaties graag naar voren willen brengen: Teresia zou die delen, wat meer is, zij zou misschien op enkele punten ook nog verder gaan. Maar niet om zich ervan los te maken: veeleer om de weg te banen voor een nieuwe tijd die met allen gedeeld, samen genoten kan worden.

(Verzorgd door Mariangela Mammi)

 

Separador de poemas

 


P. Bruno Secondin heeft veertig jaar gedoceerd aan de Pontificia Università Gregoriana van Rome. Hij
was medewerker van tijdschriften op het gebied van theologie en pastoraal, gaf talloze lezingen en nam deel aan internationale congressen. Hij was de auteur van talrijke boeken over spiritualiteit.

In februari 2015 heeft hij voor paus Franciscus en de Romeinse Curie een retraite verzorgd, vgl. B. Secondin, Profeti del Dio vivente. In cammino con Elia, Messaggero-LEV, Padova-Vaticano 2015.

Hij is op 7 juni 2019 overleden.

 

 

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

 

 

06/10/2020

 

Categorie: Interviews