Een reflectie, uitgaande van Paraguay

De opvoeding is in de huidige maatschappij een ware uitdaging, vooral in de landen zoals Paraguay waar de jongeren in de meerderheid zijn. Op dit gebied zet men de toekomst op het spel – mislukking of succes – van een land.

Paus Franciscus heeft op het door de Congregatie voor de Katholieke Opvoeding georganiseerde Wereldcongres (21 november 2015) het belang onderstreept van het weten te “riskeren” op het terrein van de opvoeding: “Een opvoeder die niet weet te riskeren, is van geen nut om op te voeden. Een papa en een mama die niet weten te riskeren, voeden een kind niet goed op. Op een redelijke wijze riskeren. Wat betekent dat? Leren lopen”.

Bij een opvoedkundig proces is er onder de risico’s die men vaak wil vermijden, dat van de correctie, een vaak onderschatte of terzijde geschoven waarde. Wij presenteren hier een reflectie, gehouden naar aanleiding hiervan in de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí.

In zijn toespraak tot de deelnemers aan het Generaal Kapittel van de Broeders van de Christelijke Scholen, op 21 mei 2022 gehouden in de Concistoriezaal, zei paus Franciscus het volgende:

“Wij zijn ons ervan bewust dat de wereld een dringende noodsituatie op het terrein van de opvoeding doormaakt. Het pact op het terrein van de opvoeding is verbroken, is afgebroken en de staat, de opvoeders en het gezin zijn nu van elkaar gescheiden. Wij moeten een nieuw pact zoeken dat communiceren, samen werken is. Deze noodtoestand op het terrein van de opvoeding is door de gevolgen van de pandemie acuter geworden”.

Dat is een thema dat wij sinds geruime tijd behandelen in onze parochie van Ypacaraí in Paraguay.

De kunst van het opvoeden

Vaak hebben ouders, opvoeders, leraren en catechisten niet de moed en de liefde om te onderrichten, omdat zij vergeten dat opvoeding een kunst is en niet het herhalen van woorden.

In het proces van de opvoeding van jongeren is de waarde van de correctie fundamenteel.

Volgens het woord van de Heer is het niet corrigeren van de kinderen, wanneer dat zou moeten, een zonde voor de gevolgen waarvan men ten overstaan van God moet boeten (vgl. 1Sam. 3, 13).

Een kind het leven schenken betekent niet het alleen maar te eten geven, maar het opvoeden en corrigeren.

Bij het corrigeren wordt er niet alleen maar gepraat, maar wordt er een weg gewezen (vgl. Pr. 22, 6). Men voedt op door de prijs te laten ontdekken die men moet betalen voor een begane fout. Om deze reden voeden ouders die steeds bereid zijn de prijs te betalen voor wat de kinderen doen, niet op, maar doen het tegengestelde.

Men moet ook nadenken over de noodzaak voor opvoeders dat zij in staat zijn zich ter discussie te stellen en zich te beoordelen zonder op de eerste plaats met de vinger naar anderen te wijzen, alsof dezen schuldig zouden zijn aan de gebreken in de opvoeding (vgl. Luc. 6, 41-42).

Alles wat wij hebben aangehaald, komt voort uit de wijsheid van de Heilige Schrift, maar over de waarde van de correctie kunnen wij ook een gespecialiseerde, gediplomeerde arts van de Amerikaanse Raad voor Psychiatrie en Neurologie vermelden die wijst op enkele normen om “patoteros-kinderen (probleemkinderen)^[1] te doen groeien”.

1. “Begin maar vanaf de kinderjaren met uw kind alles te geven wat het wil. Op deze wijze groeit het op, gelovend dat het alle rechten heeft en de anderen het absoluut alles moeten toestaan.

2. Wanneer het de eerste lelijke woorden zegt, fêteer het dan. Dat zal het helpen om te geloven dat het sympathiek is, en zo zal het ook nog ergere leren.

3. Vermijd het om het een morele en geestelijke vorming te geven en wacht tot de meerderjarigheid zodat het verantwoordelijk is en alleen beslist.

4. Zeg nooit “nee” tegen het kind uit angst dat het boos op u wordt of complexen krijgt. Dat zal het later helpen om te geloven dat de maatschappij onrechtvaardig ten opzichte van hem is, wanneer ze het zullen arresteren voor een overval, voor diefstal of moord.

5. Ruim altijd alles op dat het, te beginnen met zijn speelgoed, vervolgens zijn boeken weggooit, zo zal het geloven dat de verantwoordelijkheid altijd bij de anderen ligt voor hetgeen het zou moeten doen.

6. Maak regelmatig ruzie met anderen in zijn bijzijn. Op deze wijze zal het denken dat het normaal is hetzelfde te doen.

7. Geef uw kind het geld waarom het vraagt. Het is niet de moeite waard dat het zich opoffert door te werken en dat het leert eerlijk zijn loon te verdienen.

8. Als u het onverwachts iets weigert, heb daar dan spijt van en verander met een schuldige houding ‘nee’ in ‘ja’. Dat zal het helpen op te groeien zonder enig respect voor wetten en regels en het zal geen enkele beperking accepteren.

9. Spreek degenen die het nabij zijn, tegen, wanneer zij kritiek op hem leveren. Doe hetzelfde in het geval ze uw kind arresteren, ook al weet u goed dat het schuldig is. Rechtvaardig uzelf door te zeggen dat allen onrechtvaardig ten opzichte van uw kind zijn, omdat ze het niet begrijpen.

10. Wanneer men het intussen verloren heeft, pleit het dan vrij met alleen dan te erkennen dat u niets deed om het op tijd te corrigeren en bereid u voor op een leven van angst en lijden”^[2].

Tederheid en vastberadenheid

Vastberadenheid wil niet zeggen gebrek aan genegenheid en liefde. Kinderen liefde geven is de zending waarvoor ouders niet kunnen wegvluchten door hun toevlucht te nemen tot technische middelen in plaats van hun iets van hun eigen tijd te geven.

De opvoeding moet een vorming in verantwoordelijkheid zijn, geduldig, maar tegelijkertijd gedecideerd, teder en barmhartig, in staat om steeds een uitweg te zoeken.

Goedheid is niet het tegengestelde van de waarheid, tederheid niet het tegengestelde van vastberadenheid. Men moet altijd bereid zijn degene die men opvoedt, met open armen te ontvangen, zodra hij de kleinste tekenen van een verandering in gedrag vertoont.

Een opvoeder moet gelijk zijn aan God, die niet de dood van iemand wil, maar hoopt dat hij zich bekeert en leeft.

Emilio Grasso

___________________

^[1] De term patotero betekent in Zuid-Amerika een jongere die een agressief en provocerend gedrag tegenover anderen vertoont en die gewoonlijk deel uitmaakt van een bende die zich bezighoudt met geweldpleging en vandalisme in het openbaar.

^[2] Vgl. V.L. Romero, Algunas recomendaciones para criar hijos patoteros, in “ABC Color” (Paraguay, 17 juli 2007) 34.

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

05/08/2023