De 56^ste verjaardag van de priesterwijding van don Emilio Grasso

Meer dan twee en een half jaar na het begin van de pandemie vierden wij op 31 oktober 2022 weer in onze parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí (Paraguay) met een mis de verjaardag van de priesterwijding van Emilio met hem als hoofdcelebrant.

Het was een viering waarnaar werd uitgekeken, met een grote emotionele deelname.

Gedurende deze twee en een half jaar pandemie, die het leven van ons allen op zijn kop heeft gezet, was Emilio niet meer teruggekeerd in de parochie om te vieren en hij had zo vaak de woorden van paus Franciscus herhaald: “Wanneer wij uit deze pandemie komen, kunnen wij er beter of slechter uitkomen, maar nooit hetzelfde”.

Ter gelegenheid van Palmzondag 2022, toen de pandemie haar kracht aan het verliezen was en gedeeltelijk het maatschappelijk leven werd hernomen, heeft er werkelijk voor Emilio en voor ons allen een grote verandering plaatsgevonden.

In een brief aan de gelovigen en aan ons, het pastorale equipo (team), deelde Emilio aan allen mede dat hij op geen enkele wijze meer zou verder gaan met hetgeen hij gedurende zoveel jaar had gedaan: hij zou op een andere manier in de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí aanwezig zijn en ook de gelovigen en wij zouden meer verantwoordelijkheid op ons nemen.

Emilio schreef dat voor hem “de tijd” was gekomen “dat men langzamerhand moet weten te verdwijnen, opdat anderen de rijkdom tot uitdrukking kunnen brengen van hetgeen zij in zoveel jaren van wachten hebben vergaard”, en het ogenblik was gekomen dat Michele en het equipo de las hermanas (team van de zusters), aanwezig in Ypacaraí, in primis en zonder zijn tegenwoordigheid hun verantwoordelijkheid namen.

Tegelijkertijd verzekerde Emilio alle gelovigen van Ypacaraí dat hij allen in zijn hart zou bewaren, vooral ten overstaan van de Eucharistie, met de belofte dat hij zou blijven spreken met zoveel vrienden, ze elke dag zou opbellen, en vooral degenen zeer nabij zou zijn die leden en treurden.

Hij sloot de brief af met te zeggen dat hij niemand in de steek zou laten of vergeten, dat hij zich niet zou onttrekken aan zijn verantwoordelijkheid, maar dat het ogenblik was gekomen dat hij, zoals Johannes de Doper met verwijzing naar Jezus, zegt: “Hij moet groter worden, maar ik kleiner” (Joh. 3, 30) en in dit “Hij”, zo specificeerde Emilio, was ook heel het volk van Ypacaraí.

Emilio heeft de moed gehad deze zware beslissing te nemen en deze deugd in praktijk te brengen dat men zich terugtrekt, wanneer het ogenblik gepast is, zoals paus Franciscus deze heeft gedefinieerd op het Sint Pietersplein in het gebed van het Angelus op 15 januari 2023, het feest van de Doop van de Heer:

“Laten wij eraan denken hoe belangrijk dit voor een priester is, die geroepen is om te prediken en te vieren, niet om de hoofdpersoon te zijn of uit eigenbelang, maar om de anderen te begeleiden naar Jezus. Laten wij eraan denken hoe belangrijk het voor ouders is de kinderen met zoveel offers groot te brengen, maar dat ze vervolgens vrij moeten laten om hun weg te kiezen in werk, huwelijk, leven. Het is mooi en juist dat ouders hen blijven verzekeren van hun tegenwoordigheid en hun zeggen: ‘Wij laten jullie niet alleen’, maar dit met onderscheiding, zonder inmenging... omdat dienstbaarheid belangeloosheid met zich meebrengt, de zorg op zich nemen voor de ander zonder voordelen voor zichzelf, zonder bijkomstige doeleinden, zonder wederdienst. Het zal ook voor ons goed zijn zoals Johannes de deugd te koesteren ons terug te trekken op het gepaste ogenblik en daarmee ervan te getuigen dat het referentiepunt van het leven Jezus is. Zich terugtrekken, afscheid leren nemen: ik heb deze zending voltooid, ik heb deze ontmoeting gehad, ik trek me terug en maak plaats voor de Heer. Leren zich terug te trekken, niets te nemen als een wederdienst voor ons”.

Dit zijn de premissen die de verwachting van een punctuele terugkeer van Emilio in deze parochie voor een afspraak van een zeldzame intensiteit, ook al is die kort, heeft voorbereid en richting gegeven.

Emilio is als eerste zijn woorden en beloften nagekomen; en ook wij van het pastorale equipo, en met ons alle gelovigen, hebben ons ervoor ingezet de mooie erfenis die hij aan ons heeft nagelaten, voort te zetten in de hoop dan dat hij eens in persoon kon terugkeren om al zijn vrienden te bezoeken.

Die dag kwam op 31 oktober 2022, de 56^ste verjaardag van zijn priesterwijding.

Na een lang wachten hadden allen zich erop voorbereid hem weer te zien, deel te nemen aan de viering van de mis waarin hij hoofdcelebrant was, hem weer in levende lijve te horen: dat alles maakte dit ogenblik intens, mooi, ontroerend.

De kerk was afgeladen vol en de uitingen van genegenheid, vriendschap en dankbaarheid waren voor Emilio, en voor ons allen, het mooiste teken en het mooiste geschenk van deze gebeurtenis.

In deze bladzijden willen wij u de lectuur van de homilie van Emilio voor zijn verjaardag en een overzicht presenteren van de meest significante indrukken van aanwezigen, maar ook van verre vrienden uit België, Nederland en Italië die de gelegenheid hadden op de een of andere wijze deel te nemen aan dit liturgische ogenblik via onze website en de video, die de meest opvallende ogenblikken van deze viering laat zien.

Emanuela Furlanetto

De homilie ter gelegenheid van de 56^ste verjaardag van de priesterwijding van don Emilio lezen.

De vreugde elkaar weer te ontmoeten

De indrukken van de gelovigen van Ypacaraí

Ricardo: De dingen uit plicht doen of ze uit liefde doen is niet hetzelfde. Bij iedere viering die deze Gemeenschap verwezenlijkt, merkt men de passie op, de liefde die wordt gelegd in het dienen van de Heer. Deze viering laat de liefde zien die de Gemeenschap Redemptor hominis het volk van Ypacaraí heeft geschonken in het doorgeven van het woord van God, en dit volk liet zien zo zeer geheel vervuld van vreugde te zijn dat niemand aan het einde van de mis de kerk wilde verlaten. Ik zeg altijd dat niets toevallig is en dat deze mooie viering passend was met de aanwezigheid van Emilio die nog lange tijd in de herinnering van allen zal blijven.

Tobías: Na lange tijd hebben wij Emilio weer kunnen zien. Het was een heel bijzondere gelegenheid van een ontmoeting met een vriend waarop men al zolang wachtte, vooral na alles wat er is gebeurd in deze drie jaren van pandemie. Hij is altijd met allen in contact gebleven, heeft zich om ieder zorgen gemaakt en velen ondersteund in die moeilijke en droevige ogenblikken. Ik ben zeker dat velen van onze verwanten, vrienden en kennissen die al zijn heengegaan, heel tevreden zouden zijn geweest hem te zien en gelukkig zijn te weten dat Emilio altijd aan hen denkt. Ik was heel gelukkig en het heeft mij van nostalgie vervuld, toen ik weer naast Emilio aan het altaar mocht dienen. Voor mij is Emilio een grote vriend en een leidsman, ik beschouw hem als een vader, hij heeft mij bij veel dingen geholpen en heeft zich altijd bekommerd om mijn familie. Ik zal hem nooit voldoende kunnen bedanken. “Ik houd van je, mijn zeer dierbare vriend!”.

Fiorella: Het verlangen van heel veel mensen, zoals van mij en mijn familie, was Emilio weer te zien. Daarom voelden wij, vanaf het ogenblik dat werd medegedeeld dat hij naar Ypacaraí zou komen ter gelegenheid van de verjaardag van zijn priesterwijding, een grote vreugde. Wij hebben Emilio weer gezien, wij hebben met hem het feest gedeeld voor de verjaardag van zijn dienst aan de Heer, waarbij hij de zieken en de armsten onder de armen niet vergat, voor wie, als een gave aan Emilio, in de Eucharistieviering, veel voedselmanden werden aangeboden. Wat een mooi geschenk heeft Emilio de gelovigen van heel de parochie met zijn aanwezigheid gegeven !

Cristina: Die dag beleefden wij iets wonderbaarlijks, subliems, een tot tranen roerende emotie. De muziek, de omgeving, de mensen en vooral Emilio. En dan heeft de video ons weer doen beleven wat wij die dag ervaren hebben. Het is iets geweest dat ik mij heel mijn leven zal herinneren.

Marcelino: Wanneer ik aan de mis met Emilio terugdenk, krijg ik mooie en onuitwisbare herinneringen aan heel zijn onderricht. Deze man Gods heeft een bijzondere gave. Door hem hebben wij veel dingen begrepen, hij heeft ons veel geleerd: opvoeding, correctie, broederschap, respect, eigenliefde. Hij heeft ons begeleid, hij heeft ons laten komen tot een punt dat wij nooit gedacht hadden te bereiken, hij heeft ons gesteund met het gebed, hij heeft zijn volk nooit in de steek gelaten. En hij is vooral een man die de genegenheid van allen weet te verwerven, omdat hij een man is die zich ondanks zijn leeftijd geeft. Sinds hij met zijn Gemeenschap in Ypacaraí is gekomen, heeft men een ontwaken van de Kerk waargenomen: voor mij is dat iets verrassends. Ik ben altijd een regelmatige bezoeker van de Kerk geweest, maar met de Gemeenschap Redemptor hominis is er een verandering geweest die voortduurt. Ik hoop dat deze vlam die Emilio heeft ontstoken, nooit dooft, en nu is het aan ons dit licht levend te houden.

Vicenta: Het vervulde ons altijd met emotie en tranen, vreugde en geluk don Emilio na meer dan twee jaar weer te zien in de mooie religieuze viering. Weer de mis vieren voor zijn 56 jaar priesterwijding was een grote zegen. Het was een elkaar weer ontmoeten van geliefde personen en pastorale groepen, waarbij iedereen elkaar, ook de meest eenvoudige en nederige mensen die door de Caritas worden ondersteund, omhelsde.

Nidia: Wanneer men kijkt naar ieder die aan de gebeurtenis heeft deelgenomen, moet men onderstrepen dat don Emilio werkelijk een diepe indruk heeft gemaakt op iedere bewoner van Ypacaraí, en men werd zichtbaar gewaar hoezeer Emilio iemand is die door de stad wordt bemind: de aanwezigheid van de burgemeester en andere autoriteiten getuigen hiervan. Ik moet wijzen op de grootste geste van de voedselmanden voor de Caritas, die zeker zoveel mensen die materieel behoeftig zijn, hebben geholpen. Men zag de geweldige vreugde van allen in deze viering en ook het gezicht van Emilio met zijn open glimlach toonde zijn geluk.

Marta: Ik dacht eraan hoeveel geluk wij die daar op die aanwezig waren, hadden: wat een grote emotie onze vriend Emilio te ontmoeten!!! Ik werd geroepen om lectrice te zijn en op een zeker ogenblik was ik zo geëmotioneerd dat ik bijna niet kon lezen. Mij rest alleen nog maar mijn grote vriend Emilio te bedanken dat hij ons heeft geleerd te houden van de armste, de meest onterfde, en in de arme Jezus zelf te zien. Wat een voorrecht voor mij om van dit alles deel uit te maken!

Daisy: De homilie van Emilio was uitstekend en mij trof in het bijzonder de grote geste om te denken aan de armsten... Het was een feest met de processie van de manden en met de nauwgezette organisatie door het pastorale equipo. Aan het einde van de mis zei ik tegen mijn man Alberto dat Emilio zeker om dit alles gelukkig was: voor hem was de aandacht voor de armen het belangrijkste van alle mooie ogenblikken.

Omar: Men hoorde en zag de deugden van een goede priester, een goede geestelijke herder die ons uitnodigt niet angstig, lauw of middelmatig te zijn, maar moed te hebben en authentieke christenen te zijn. Niemand kan ons de vreugde afnemen die wij ervoeren op het ogenblik van het begroeten van Emilio: dat ogenblik van vreugde hebben wij in ons hart gesloten. Het deed mij herinneren aan de heilige Johannes Paulus II, de paus die heeft gesproken over de nieuwe evangelisatie, nieuw in haar methodes, nieuw in haar uitdrukkingsvormen, nieuw in haar vuur, ofwel nieuw in de zin dat de Kerk iets nieuw is. Van dit iets nieuws moeten wij getuigen zijn.

Gloria: Ik voel nog de emotie van die dag, een harmonie van gevoelens die de ziel verheugen. Don Emilio heeft zeer veel waarden onder de burgers gezaaid en bij die viering werden in iedere gelovige de genegenheid en de dankbaarheid weerspiegeld. Dat waren de overheersende bestanddelen die don Emilio in zijn lange tegenwoordigheid in Ypacaraí heeft geoogst. Ik ben gelukkig deelgenoot te zijn geweest van deze schitterende viering, die ons ertoe brengt onze minder begunstigde broeders en zusters te blijven helpen door het programma van de Caritas. “Don Emilio, heel uw volk houdt veel van u en dankt de Heer voor het voorrecht op u vertrouwd te hebben gedurende vele jaren dat u een stempel van de liefde, solidariteit en begeleiding van gezinnen op de moeilijke ogenblikken van de pandemie hebt nagelaten”.

Marta: Voor mij was het een gedenkwaardig ogenblik. Degenen die er niet waren, hebben gemist wat de mis betekent... Ik heb met deze gebeurtenis energie voor maanden opgeladen. Emilio stroomde over van vreugde en de mensen met hem. Er waren mensen van alle maatschappelijke niveaus, omdat Emilio in de tijd deze relaties op verschillende wijzen heeft onderhouden en die dag tegelijkertijd heeft gezaaid en geoogst. Het lijkt me ook dat de autoriteiten hebben kunnen zien hoe men mensen bijeenbrengt zonder proselitisme te bedrijven, maar rondom iets waarvoor het de moeite waard is zich in te zetten, en dat is een voorbeeld voor hen.

Sofia: Het is voor mij zeer bevredigend mij die voor heel de familie van de Kerk van Sagrado Corazón de Jesús zo bijzondere dag te herinneren. Na zoveel tijd zoveel mensen te zien in een omgeving van vreugde en gebed was heel mooi. Alles was schitterend, van de lectoren tot het koor, van de atmosfeer tot de uitstekende homilie van don Emilio. Het was een grote vreugde voor mij deel te nemen aan die viering. Heel veel dank aan de Gemeenschap Redemptor hominis.

Benita: Wat een vreugde don Emilio opnieuw te ontmoeten en de verjaardag van zijn priesterwijding te kunnen vieren, waarbij aan God dank werd gebracht dat Hij het mogelijk maakte samen te komen en met hem de heilige mis te vieren. Die viering verenigde ons meer in het geloof. Ik wil u allen en las hermanas in het bijzonder bedanken voor de vlekkeloze voorbereiding van de mis, de versiering, de orde: het is iets unieks. Ik wil u gelukwensen met deze video, die het ons mogelijk maakt alles zoals het is geweest, ofwel al het moois, opnieuw te zien en te beleven.

Een van de belangrijkste ogenblikken van de viering op 31 oktober was de bewieroking van Gustavito. Het is een kind van drie jaar dat al verschillende hersenoperaties heeft ondergaan voor een tumor die maar bleef groeien. De ouders hebben hem gevolgd bij alle lijden en zich daarbij met liefde en hoop opgeofferd voor zijn genezing. Emilio is dit gezin nabij geweest door het te ondersteunen en het in zijn verdriet en hoop te begeleiden. Op 31 oktober hebben zij, hoewel ze al klaarstonden om voor nog een operatie naar Brazilië te vertrekken, aan de mis willen deelnemen en alvorens te vertrekken Emilio willen zien. Emilio riep hen naar het altaar en bewierookte Gustavito. Een kind dat lijdt, is Jezus die lijdt op het kruis – zei hij – en Gustavito was op dat ogenblik de lijdende Christus die bewierookt moest worden als de Gekruisigde.

Een onderricht van Emilio in de parochie van Ypacaraí was allen te herinneren aan de aandacht voor de armen, de lijdenden, de in de steek gelatenen, jegens hen die niets hebben. Daarom is in de parochie de Caritas-groep ontstaan en functioneert nog steeds. Een groep mensen die de armen die aan de deur van onze kerk kloppen, ontvangen en naar hen luisteren, of optreden in situaties van armoede die door de verschillende coördinatoren worden gesignaleerd. In zijn prediking heeft het nooit ontbroken aan een herinneren aan de liefde voor de armen: Jezus heeft zich vereenzelvigd met de armsten en een Kerk die de liefde voor de armen niet in haar hart heeft, is een Kerk zonder hart. Bovendien was dit het trefwoord van het prentje van zijn eerste mis, en dit heeft hij verkondigd en onderricht in de parochie: er is geen volledige vreugde, wanneer wij ter gelegenheid van een familiefeest niet denken aan hen die nooit feest kunnen vieren. Langzaam is in de parochie het gebruik binnengedrongen gedurende de offerande een mand met voedingsmiddelen voor de armen naar het altaar te brengen die wordt geschonken door wie op die dag deelnam aan de Eucharistie en een verjaardag vierde of de gedachtenis van een dierbare overledene herdacht.
Ook op de dag van de verjaardag van zijn priesterwijding vroeg Emilio hem geen persoonlijke geschenken te geven, maar wie iets wilde offeren, kon een mand brengen met voedsel en lang houdbare producten om die arme gezinnen via de Caritas-groep te doen toekomen.
Zo heeft zich die avond aan het begin van de offerande een lange rij personen in processie gevormd met hun mand om die aan Emilio te overhandigen, ieder wilde iets brengen, opdat via hem ook de armsten aanwezig waren bij de viering van deze verjaardag van hem.

(Verzorgd door Emanuela Furlanetto)

(Wordt vervolgd)

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

03/06/2023