Wij brengen dit artikel onder de aandacht van onze lezers, dat ontleend is aan een prediking van Emilio van enkele jaren geleden die gericht was tot de jongeren van Ypacaraí. In dit geschrift blijken in het bijzonder de onderwerpen, de wijze waarop en de vorm waarin het thema van de onderscheiding wordt behandeld, actueel in een dialoog met de jongeren.

Het thema van de onderscheiding en de beslissing, die ieder geroepen is te laten rijpen in het eigen leven in het licht van het woord van de Heer, is de kern geweest van een prediking die Emilio heeft gericht tot de jongeren van de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí, die waren ingeschreven bij de drie jaar voorbereiding op het vormsel.

Zoals de heilige Barnabas niet alleen een apostel van Christus was vanwege zijn beslissing, maar vóór alles vanwege de oproep die de Heer tot hem richtte om Hem te volgen, zo is de beslissing die ieder neemt met betrekking tot zijn eigen leven, vooral de ontdekking van een oproep, van een roeping die vraagt om een sterke en aandachtige onderscheiding.

Het is de Heer die kiest, waar, wanneer en zoals Hij wil; dat geldt voor de roeping tot priester en religieus, evenals voor die tot het huwelijk. Wat ook de roeping is waartoe men geroepen is, het is fundamenteel een onderscheiding tot stand te brengen, een voorbereiding die haar tijd vereist en haar fases heeft, om te kunnen beantwoorden aan de oproep en deze te verwezenlijken in een mooi en gelukkig leven.

Niet overhaast te werk gaan

Om een gezin te vormen is, zoals Emilio de tegenwoordige jongeren in herinnering bracht, een sterke relatie tussen een man en een vrouw noodzakelijk. Zonder deze hechte band van liefde valt het paar uit elkaar, sterft het gezin en brengt het alleen maar lijden voort dat neerkomt op de kinderen.

Paus Franciscus citerend, die in zijn woorden tot de verloofden hen uitnodigde niet overhaast te werk te gaan^[1], legde Emilio uit dat er voor alles een tijd is: een tijd om klasgenoten te zijn en een om vrienden te zijn, al was het maar omdat er een zekere overeenkomst in ideeën, een zeker delen van oordelen, een manier om naar het leven te kijken en het te plannen is. Klasgenoten of vrienden zijn betekent echter niet verloofd zijn. De jongeren, en niet zij alleen, gebruiken vandaag teveel en te onpas de woorden “verloofde” zonder er de zin, de pregnantie en de betekenis ervan te begrijpen.

Verloving, zo zei paus Franciscus, “is een traject van leven dat moet rijpen, het is een weg van rijping in de liefde, tot het ogenblik dat het huwelijk wordt”^[2]. Een verloofde is niet een echtgenote. Verloving is geen huwelijk, maar tegelijkertijd is het een sterkere en hechtere relatie dan het klasgenoten of vrienden zijn. Verloving is een belangrijke en fundamentele fase die voorbereidt op het huwelijk; een fase waarin men echter nog niet zeker ervan is dat hij of zij de persoon zal zijn met wie men heel het leven zal delen.

De verloving

Iedere levensfase dient erkend en gerespecteerd te worden: daarom moet men niet overhaast te werk gaan en zoals de Paus zei, die heel goed de werkelijkheid van Latijns-Amerika kent, wordt de liefde geleerd en “ontwikkelt die zich stap voor stap” en mag men niet in de tijd van de verloving vooruitlopen op hetgeen behoort tot het huwelijk.

De werkelijkheid van het gezin die in de pers, het nieuws, het contact met de personen en luisterend naar de jongeren zelf wordt gepresenteerd, is het vaak de werkelijkheid van paren zonder een fundament van sterke liefde: paren die korte tijd na het huwelijk uit elkaar gaan. Of, wat vaak in Paraguay gebeurt, gaan twee kinderen die elkaar amper kennen, overhaast te werk en raakt zij zwanger. Op deze manier wordt uit wat een relatie van verloving om elkaar te leren kennen en zich erop voor te bereiden om samen een gezin te bouwen, een kind geboren dat niet voorzien en niet gewenst is. Zo begint vaak het lijden dat men geen goede onderscheiding tot stand heeft gebracht, dat men niet heeft weten te wachten op de juiste tijd en dientengevolge niet klaar ervoor is. Een gezin is niet gebaseerd op een sentimentele band en alleen maar op een fysieke aantrekkingskracht, maar op een sterke band van liefde en kennis, omdat men onderscheidt dat juist zij of hij de persoon is met wie men heel het leven wil delen in een huwelijksrelatie.

Het is daarom noodzakelijk een onderscheid te handhaven tussen verloving en huwelijk door, zoals paus Franciscus in herinnering brengt, te trachten deze tijd van initiatie te beleven in de verrassing van de geestelijke gaven waarmee de Heer het paar verrijkt^[3].

De noodzaak om een goede onderscheiding tot stand te brengen

In het boek Genesis, in het verhaal van de schepping van de mens, een vertelling die de religieuze zin van de schepping zelf wil uitleggen, staat dat God Adam in een diepe slaap liet vallen, een rib van hem wegnam en hiermee de vrouw vormde als vlees van zijn vlees en been van zijn gebeente (vgl. Gen. 2, 21-23).

De diepe zin van dit verhaal, zo bracht Emilio in herinnering, is dat de mens, Adam, een “rib” mist, niet zo maar een, maar zijn “rib”. Wanneer hij wakker wordt, moet Adam zijn “rib”, zijn vrouw, zoeken. Daarom is het niet zomaar een vrouw die hij zoekt, maar zijn vrouw, die welke is gevormd uit de “rib”, die hij miste, en als hij een andere ontmoet, die niet de zijne is, zal hij voor heel zijn leven een ongelukkig iemand zijn.

Vandaar de noodzaak van een onderscheiding die het mogelijk maakt te kennen, te begrijpen, te analyseren, na te denken in plaats van te beslissen op basis van een oppervlakkig voelen. Het huwelijk betrekt niet alleen de gevoelsmatige sfeer erbij, maar ook die van de rede, het verstand en de wil.

De onderscheiding is in die zin een werk van relatie tussen het verstand van de twee, de wil van beiden, de opbouw van een levensproject van beiden. Men moet het gevoel tot uitdrukking brengen, maar men moet ook kennis verwerven. Men kan niet trouwen met een Don Juan, dronkenlap, gewelddadig iemand, die de vrouw minacht en manipuleert, haar uitbuit, als was het een stuk vlees, en vervolgens zich gaan beklagen. Waarschijnlijk was dat niet de eigen rib en het is bijna zeker niet een aandachtige en overwogen onderscheiding geweest.

Dit discours is fundamenteel voor de jongeren die geroepen zijn om te luisteren, te verdiepen, de werkelijkheid te onderzoeken en erin door te dringen om zich af te vragen: “Wat wil de Heer dat ik doe?”.

Door te antwoorden op deze vraag vindt men het geluk, erkent men de eigen authentieke roeping, ontmoet men de ontbrekende rib.

Uitgaan van het luisteren naar het Woord

Het aandachtig luisteren naar het woord van de Heer is de weg die moet worden afgelegd om een serieuze onderscheiding te beginnen. Zich neerzetten aan de voeten van de Heer om naar Hem te luisteren is de eerste oefening die moet worden gedaan; een persoonlijk werk dat in het eigen hart moet worden verricht om mensen van geloof te worden en in staat te zijn te kiezen, wanneer het ogenblik daar zal zijn.

De apostel Barnabas is geroepen en heeft geantwoord; hij is gekozen en heeft aanvaard; gezonden is hij gegaan: daarom is hij tegelijkertijd leerling en missionaris van de Heer. Voor hem was dat zijn roeping, de ontbrekende rib die hij heeft gevonden, herkend en gehuwd.

Luisteren naar het woord van de Heer in innerlijke en uiterlijke stilte betekent de voorwaarden creëren om het goed te begrijpen overeenkomstig hetgeen dat Woord tot uitdrukking brengt, omdat de ware zin ervan is niet die is welk ieder van ons eraan toeschrijft, maar alleen die welke de Heer eraan geeft: alleen dat is de waarheid.

In de huidige maatschappij bestaat vaak de neiging de waarheid te relativeren door haar terug te brengen tot de mening van ieder: “Mij lijkt dat... Ik denk dat... Ik begrijp het...”. Dat betekent de waarheid bepalen volgens eigen voelen, maar dat wordt de dwaasheid van een extreem en tot niets leidend subjectivisme dat vaak ook het geloof erbij betrekt.

Het Woord is dat van de Heer en men kan de waarheid niet aanpassen aan ons voelen en ons gevoel. Het geloof is niet een religieus sentimentalisme, een gevoel, een oppervlakkige gevoeligheid, en evenmin alleen maar een aantrekkingskracht; het geloof is vooral gehoorzaamheid aan het woord van de Heer.

Blijft staan dat ieder, wanneer hij eenmaal het Woord heeft gehoord, vrij is te gehoorzamen of niet, te geloven en te handelen overeenkomstig dat Woord of het af te wijzen, het evangelie te beleven overeenkomstig de vereisten die het tot uitdrukking brengt, of het eigen voelen te volgen en zich te gedragen overeenkomstig de eigen oordeelscriteria en de kortere weg te zoeken om niet teveel te lijden, de weg die ogenschijnlijk gemakkelijker en korter is.

Ook dit is een hedendaagse verleiding: die van moeilijkheden vermijden, ieder sterk discours uit te hollen om het light, zonder consistentie te maken. De mode van het licht zijn, light is niet alleen een de vereiste van een dieet om niet dik te worden, om de lijn te behouden of om niet te sterven aan obesitas – met lachwekkende situaties van mensen die alles eten wat ze kunnen, maar aan het einde van de maaltijd een koffie met een zoetje light drinken –, maar heeft ook de wijze van denken en handelen erbij betrokken.

Alles is light, maar het evangelie is een krachtig voedsel

Wij eten light, wij denken light en wij handelen light. De opvoeding moet light zijn, ouders en leraren moeten light vormen, ook het geloof en de godsdienst moeten light zijn om de gevoeligheid en de emotionaliteit van de mensen niet overmatig te raken. Het gevaar is dat men zo ouders light is dat men slaaf wordt van de grillen van de eigen kinderen wordt.

Het geloof is een krachtig voedsel, geheel iets anders dan light; men predikt en leeft vastberaden en krachtig. Als men light wil zijn om geen last te veroorzaken, kan men het evangelie niet verkondigen. Als het beeld van een Christus die op bloedige wijze op het kruis is gestorven, onverdraaglijk is en men wil de scène lieflijker en gepolijster maken zonder teveel bloed en door het kruis te elimineren, gaat het niet meer om Christus. Men kan een Christus die sterft, presenteren, ja, maar op een wijze light.

Het kruis betekent moeite, inspanning, strijd en de schoonheid van het evangelie is nu juist deze kracht en vastberadenheid ervan; deze zekere concreetheid, waar het woord “ja” “ja” is, en “nee” “nee” is en er geen schikking of vergelijk overeenkomstig de persoonlijke gevoeligheid van ieder is.

De gekruisigde Christus is dezelfde als de verrezen Christus en er bestaat geen afwijzing, moeilijkheid, vervolging die dat besliste Woord kan veranderen.

Niemand heeft de macht om het woord van de Heer te veranderen, zelfs de paus niet en evenmin God zelf, omdat Hijzelf, wanneer Hij eenmaal zijn Woord van liefde heeft gesproken in de persoon van zijn Zoon, het mensgeworden Woord, liever gestorven is dan het te verraden. In de Heer bestaat alleen de zekerheid, er is geen twijfel, verraad, “mij lijkt”, “misschien”, “ik denk” of “ik denk niet”.

Het is belangrijk, vooral voor de jongeren, te leren vastberaden, sterk te zijn door zich te trainen met het luisteren, de studie, het nadenken en de kennis zonder hun geweten te laten manipuleren om, wanneer het ogenblik daar is, te komen tot een definitieve en solide beslissing, waaraan ze tot het einde trouw moeten blijven.

Vastberadenheid en trouw zijn geen achterhaalde deugden, maar integendeel de sleutel om in een steeds meer verbrokkelde en consumistische maatschappij te leven.

Ieder zal zijn eigen kruis tegenkomen, dat niet een van de vele is die wij voor ons persoonlijk vervaardigen, maar alleen dat welk de Heer ons geeft. Als wij niet hierlangs gaan, omdat wij de strijd en de inspanning niet aanvaarden om de hindernissen te overwinnen, zullen wij nooit authentieke mannen en vrouwen kunnen zijn.

Het kost niets om woorden te uiten, zelfs woorden die bedriegen, die laten geloven in het gemak van het leven, in de lichtheid ervan; holle woorden die tot niets dienen, uit de mond komen, maar niet in het hart zijn. De mens is geroepen om uit de overvloed van het hart te spreken, authentieke woorden te uiten, die aan hun betekenis beantwoorden, die in werken in praktijk gebracht worden. Men kan immers niet alleen met woorden gelovige zijn, maar altijd met woorden en werken, zoals Jezus Christus, het Woord dat mens is geworden.

Vooral tot de jongeren die in de Latijns-Amerikaanse Kerk samen met de armen en de cultuur een keuze bij voorkeur vormen, is de uitnodiging gericht om het verkondigde woord in praktijk te brengen, de dingen die gezegd worden, te beleven, de eigen “rib” te leren zoeken en te herkennen, de eigen roeping te onderscheiden en te verwezenlijken, de roeping die door de Heer voor ieder van hen is weggelegd.

(Verzorgd door Emanuela Furlanetto)

_________________

^[1] “Dat ogenblik afwachten: het is een ogenblik, het is een traject dat langzaam vordert, maar het is een traject van rijping. De fases van de weg moeten niet overhaast afgelegd worden. Rijping gaat zo, stap voor stap”, paus Franciscus, Algemene audiëntie (27 mei 2015).

^[2] Paus Franciscus, Algemene audiëntie (27 mei 2015).

^[3] Vgl. paus Franciscus, Algemene audiëntie (27 mei 2015).

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

23/09/2024