Aan de gelovigen van de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí (Paraguay)

Mijn beste vrienden,

De eerste lezing van de liturgie van deze zondag, 26 juli, laat ons Salomo zien, de zoon van David, aan wie de Heer ’s nachts in een droom verscheen.

De Heer sprak tot Salomo: “Wat wilt ge dat Ik u geef?”.

En Salomo antwoordde:

“Uw dienaar staat te midden van het volk dat Gij uitverkoren hebt. Geef dus uw dienaar een opmerkzame geest, om recht te kunnen spreken voor uw volk en onderscheid te kunnen maken tussen goed en kwaad. Want wie is in staat recht te spreken voor dit grote volk van U?”.

De Bijbeltekst gaat verder:

“Dit verzoek van Salomo behaagde de Heer. En God zei tot hem: ‘Omdat ge juist dit gevraagd hebt en geen lang leven hebt gevraagd en ook geen rijkdom of de dood van uw vijanden, maar alleen inzicht, om recht te kunnen spreken, daarom voldoe Ik aan uw verzoek en geef Ik u een geest vol wijsheid en inzicht: zoals gij zal er vóór u niemand geweest zijn, en na u zal er niemand opstaan als gij”.

In het licht van dit Bijbelverhaal terugkerend naar het thema van de relatie tussen politiek en politici, rijst de vraag: wie zijn de politici die God behagen?

Er bestaat geen twijfel over dat dit zeker niet degenen zijn die met tekenen van geloof te koop lopen of die de Kerk gebruiken voor hun eigen persoonlijke belangen.

Vaak behandelen wij de politieke klasse, als moest zij aan de dienaren van de Kerk en niet aan het volk dat hen heeft gekozen, verantwoording afleggen voor haar daden.

Wat dit betreft, lees ik in het tijdschrift “ABC Color” van 7 december 2016:

“Ieder jaar gaan de nationale autoriteiten van de drie machten van de staat op bedevaart naar Caacupé, politici, functionarissen van de regering op verschillende niveaus. Zij doen allerlei beloften ten overstaan van de Maagd. Op 8 december 2000 was het bijzonder, omdat de celebrerende bisschop de aanwezige gelovigen vroeg de hand op te steken als teken van inzet om de plaag van de corruptie uit ons land te bannen.

Allen gehoorzaamden aan het verzoek van de bisschop. Zestien (en wij zouden rustig kunnen zeggen 20) jaar na dat innovatieve initiatief is de belofte om de plaag van de corruptie uit de publieke instellingen te bannen nog steeds niet gerealiseerd. Integendeel, de gevallen zijn toegenomen in aantal en met miljoenen dollars en zelfs de mechanismen zijn ‘gemoderniseerd’”.

Paraguay wordt geregeerd op grond van zijn Grondwet. De hoogste autoriteiten van de staat zijn geroepen ten overstaan van het Congres een eed af te leggen en zij doen dit niet ten overstaan van het beeld van de Maagd van Caacupé.

Laten wij de Heilige Moeder van God bij dit kinderspel niet betrekken, waarbij allen zich geroepen voelen de hand op te steken om vervolgens verder te gaan zoals tevoren: alles veranderen om niets te veranderen.

Wanneer Salomo zich tot God richt, herinnert hij zich dat een ware dienaar van God te midden van zijn volk staat en hij vraagt God “een opmerkzame geest, om recht te kunnen spreken voor uw volk en onderscheid te kunnen maken tussen goed en kwaad”.

Het is gemakkelijk de politieke klasse te denigreren. Het is gemakkelijk voor het volk enthousiast te applaudisseren voor een toespraak die tegen de politieke klasse wordt gehouden, maar vervolgens zal het ervoor blijven stemmen en alles vergeten wat zij gezegd had.

Heel anders, ik herhaal het, is de houding van Salomo.

Paus Benedictus XVI heeft in zijn toespraak tot het Duitse parlement van 22 september 2011 gesproken over Salomon en zijn verzoek aan de Heer om de fundamenten van de politiek en van wie zich met politiek bezighoudt, naar voren te brengen:

“De Bijbel – zo zei paus Benedictus XVI – wil ons met dit verhaal zeggen waarop het voor een politicus uiteindelijk aankomt. Zijn laatste maatstaf en de basis voor zijn werk als politicus mag niet het succes en al helemaal niet het materieel gewin zijn. De politiek moet een inzet voor de gerechtigheid zijn en zo de fundamentele voorwaarde voor vrede scheppen. Natuurlijk zal een politicus het succes zoeken: zonder dat succes zou hij nooit de mogelijkheid hebben effectief politiek te bedrijven. Succes is echter ondergeschikt aan de maatstaf van de gerechtigheid, aan de wil om het recht toe te passen en aan het begrip voor het recht. Succes kan ook een verleiding zijn en zo de weg vrijmaken voor de vervalsing van het recht, de verwoesting van de gerechtigheid. ‘Schuiven staten het recht aan de kant – wat blijft van hen dan nog over dan een grote roversbende?’, heeft de heilige Augustinus eens gezegd. Het recht dienen en de heerschappij van het onrecht bestrijden is en blijft de fundamentele opgave van de politicus. Het verzoek van Salomo blijft de beslissende vraag waarvoor de politicus en de politiek ook vandaag nog staan. Aan de jonge koning Salomo is op het uur dat hij de macht aanvaardde, een verzoek toegestaan. Wat zou het zijn, als aan ons, wetgevers van vandaag, het toegestaan zou worden een verzoek te doen? Wat zouden wij vragen? Ik denk dat wij ook vandaag in laatste instantie niets anders zouden kunnen wensen dan een opmerkzame geest, het vermogen om goed van kwaad te onderscheiden en zo een waar recht te vestigen, de gerechtigheid en de vrede te dienen ”.

Het Tweede Vaticaans Concilie stelt:

“In het diepst van zijn geweten ontdekt de mens een wet, die hij zichzelf niet stelt, maar waaraan hij moet gehoorzamen en waarvan de stem, die hem steeds weer oproept om het goede te beminnen en te doen en het kwade te vermijden, op het juiste moment doorklinkt in de oren van zij hart: doe dit, vermijd dat. De trouw aan het geweten is de band van de christenen met de overige mensen bij het zoeken naar de waarheid en bij de waarachtige oplossing van zoveel morele problemen die zowel in het privéleven als in het maatschappelijk bestel rijzen. Hoe meer dus een juist geweten de overhand heeft, des te meer verwijderen personen en groepen zich van de blinde willekeur en leggen zij zich erop toe zich te conformeren aan de objectieve normen van de moraliteit” (Gaudium et spes, 16).

Laten wij in deze tijd van het coronavirus, een tijd die de moed van Salomo vereist om te regeren als dienaren van en niet als heersers over het volk, de Heer bidden dat Hij de ogen van ons hart opent, opdat een eerlijke politiek met respect voor recht en gerechtigheid onze stad, ons land, de hele wereld verandert in een tuin van God.

En moge de zegen van de almachtige God,

Vader en Zoon en Heilige Geest,

Over u neerdalen en altijd bij u blijven.

Amen.

Don Emilio Grasso

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

15/08/2020