Aan de gelovigen van de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí (Paraguay)

 

Mijn beste vrienden,

Een nauwkeurige blik op de eerste lezing van de liturgie van zondag 9 augustus reikt ons de betekenis van deze liturgie aan en maakt het ons tegelijkertijd mogelijk na te blijven denken over onze politieke inzet voor het welzijn van de stad, een algemeen welzijn waaraan wij allen, ieder met de talenten die hij van God heeft gekregen, hoewel op verschillende wijzen en op andere niveaus van verantwoordelijkheid, geroepen zijn deel te nemen en dat wij ver van welke vorm van laksheid en onverschilligheid dan ook vrucht moeten doen dragen.Homilia 28 08 08 2020 1

Het woord van God wordt tot de profeet Elia gericht en het nodigt hem uit in de tegenwoordigheid van de Heer op de berg te blijven staan.

Blijven staan is een uitdrukking die men in de Bijbel gebruikt om de houding aan te geven van een soldaat die de wacht houdt.

De berg duidde in het merendeel van de oude godsdiensten het punt aan waar de hemel de aarde raakt.

Op de berg staan in tegenwoordigheid van de Heer wil dus zeggen dat Elia bereid moet zijn om naar de stem van de Heer te luisteren.

Er was een stormachtige wind, maar de Heer was niet in de wind.

Er was een aardbeving, maar de Heer was niet in de aardbeving.

Er ontvlamde een vuur, maar de Heer was niet in het vuur.

Vervolgens hoorde men een zachte bries en toen Elia dat hoorde, begreep hij dat daar de Heer aanwezig was.

Deze zachte bries brengt ons weer bij het Bijbels verhaal van de erfzonde, toen de man en de vrouw na hun zonde zich verborgen bij het horen van de stem van de Heer die in de tuin voorbijkwam op het uur van de bries van de avondschemering.

Als wij God horen in het suizen van een zachte bries, betekent dit dat wij allen de decibellen moeten verlagen om Hem te horen die het Woord bij uitstek is, de scheppende Rede die heel de bestaande werkelijkheid verklaart.

Als, zoals Juan Rulfo zegt, wij samen worden gered of gescheiden verdrinken, moeten wij om eenheid onder elkaar te scheppen leren een dialoog te voeren, weten te luisteren naar de redenen van allen en niet met lawaai en kracht onze wil opleggen om de macht te grijpen.

Het woord heeft de stilte nodig, een wezenlijke voorwaarde om te luisteren.

Het tegengestelde van de stilte is niet het woord, maar het lawaai.

In een zeer bekend boek van de Engelse schrijver Clive Staples Lewis Brieven uit de hel, dat de geschiedenis is van een mislukte bekoring en verteld wordt vanuit het standpunt van twee functionarissen van Satan, vinden wij deze beschrijving van het paradijs: “De streken waar alleen maar leven is, en daarom is alles wat geen muziek is, stilte”.Homilia 28 08 08 2020 2nl

Tegenover deze harmonische samenstelling van muziek en stilte plaatst Galsem, de duivel-verleider met de functie van secretaris, de hel, waar alles “lawaai” is, “dat ons alleen maar verdedigt tegen domme wroegingen, wanhopig makende gewetensbezwaren, onbereikbare verlangens”. De tegenstelling tussen muziek-stilte en lawaai is dus een diepe tegenstelling tussen paradijs en hel.

Om de gemeenschappelijke vijand die niet onze politieke tegenstander, maar tegenwoordig COVID-19 met zijn vernietigende gevolgen voor het leven van de mensen, de economie en de culturele rijkdom van een volk is, het hoofd te bieden en te overwinnen moeten wij allen samen werken en om dit te doen moeten wij de kunst van het luisteren leren.

De stilte is niet de staat van de vergetelheid, van de leegte, van het niets. Het is niet het zwijgen dat eigen is aan dieren en de gevolgen van de zonde van de mensen die niet willen communiceren en een relatie willen aangaan met de ander door middel van een harmonisch evenwicht tussen woord en stilte. Zwijgen is de vrucht van rancune, van haat, van egoïsme, van angst, van lafheid, van isolement, van verzuim, van een vlucht voor eigen verantwoordelijkheden en verplichtingen.

In tegenstelling tot zwijgen is stilte de behoeder van innerlijkheid, het brengt opstandigheid en boosaardigheid, die voortkomen uit het hart, tot zwijgen en doet de liefde jegens de ander ontstaan.

Zwijgen is een taal van liefde, van diepgang, van tegenwoordigheid van de ander. Met stilte ontvangt men niet alleen het woord van een persoon, maar ook de persoon zelf.

Als het woord wordt uitgesproken in een zachte bries, hebben wij, wanneer wij onze ideeën uiteenzetten en de ander willen overtuigen van het goede van onze oplossingen, er geen behoefte aan omgeven te worden door een groot aantal hurreros, alsof wij om de uitdaging te winnen er behoefte aan zouden hebben dat de meerderheid van de hurreros ons volgt.

Hurrero is een typisch woord van onze taal van Paraguay.

Het boek Los paraguayismos. El español en el habla cotidiana de los paraguayos geeft deze definitie van hurrero:

“Van het Engelse hurrah. Het wordt gezegd van een persoon die in de stadions of bij politieke bijeenkomsten met een stentorstem de belangrijkste persoon of de ploeg van zijn voorkeur prijst met het doel enthousiasme op te wekken”.Homilia 28 08 08 2020 3

Wij hopen dat een van de vruchten van de gunstige tijd die de tijd van het coronavirus is, er een is om meer voor redeneringen te kiezen en minder voor geschreeuw.

In mijn laatste homilie heb ik gezegd dat wij de Waarheid moeten herkennen, waar die zich ook bevindt, zonder te vragen om een doopbewijs van wie spreekt of ons de weg wijst.

Wij moeten eraan wennen verder te gaan dan de deuren van onze kerken.

Daarom heb ik het de vorige keer gehad over Antonio Gramsci en deze keer sluit ik af met een andere man die ons leert dat een politiek niet moet doen aan cliëntelisme en niet alleen moet kijken naar persoonlijke belangen.

Op 1 maart 2011 werden de stoffelijke resten van Eligio Ayala, een van de meest gerenommeerde intellectuelen en politici van ons Paraguay, bijgezet in het Panteón Nacional de los Héroes in Asunción, als erkenning voor de verdiensten, bewezen aan het vaderland als een ware burgerlijke held.

In een essay, geschreven over enkele oorzaken van de Paraguayaanse migraties, biedt Eligio Ayala ons een beschrijving van wat de politiek in het Paraguay van zijn tijd was, een beschrijving die nog geldig is in het Paraguay van vandaag, evenals in het Italië van vandaag, en niet alleen in Italië. Het betreft een beschrijving van universele waarde.

Politiek mag geen activiteit zijn waarbij, zoals hij schrijft,

“het doel de middelen heiligt; het succes alles legitimeert. Vandaar de verafgoding van het politieke succes. MenHomilia 28 08 08 2020 4 respecteert de verdienste niet, men veracht de ondeugd niet, niemand wordt oprecht verontwaardigd ten opzichte van ongerechtigheid, niemand is rechtschapen. De schuldigen verliezen het bewustzijn van hun fouten, de deugdzame mensen hun schaamte en de partijen hun verheven idealen. Goeden en slechten leven in iedere partij in een hypocriete kameraadschap zonder oprechtheid, zonder wederzijds vertrouwen, zonder dankbaarheid, zonder vrijgevigheid. Het belang verdeelt hen en verenigt en verzoent hen vervolgens weer. De vijanden van gisteren zweren samen; de vrienden van vandaag verkopen elkaar morgen. In plaats van partijen vormen zich sporadische en krampachtige kringen van kleine ambitieuze figuren. In plaats van nuttig voor het vaderland te zijn gebruiken de partijen het vaderland; in plaats van de gezonde nationale belangen bij het regeren te dienen zorgen zij ervoor dat de regering hen dient”.

Eligio Ayala was geen man van de Kerk. Wij vinden echter meer openingen voor de Waarheid van God in deze bladzijden dan in zoveel devotionele en intimistische geschriften, teksten die negeren dat God in de stad leeft.

Als een christen in de stad leeft, mogen wij dit type cliëntelistische politiek, dat door Eligio Ayala meesterlijk wordt geanalyseerd, niet accepteren.

De stem van deze zoon van ons geliefde Paraguay is een stem die vandaag tot ons spreekt in de zachte bries van de avondschemering.

En moge de zegen van de almachtige God,

Vader en Zoon en Heilige Geest,

Over u neerdalen en altijd bij u blijven.

Amen.

 

Emilio firmaDon Emilio Grasso

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

 

 

03/09/2020