Aan de gelovigen van de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí (Paraguay)
Mijn beste vrienden,
De ontwikkeling van de katholieke leer over de Maagd Maria werd door de heilige Johannes Paulus II goed uitgelegd in de algemene audiëntie van 13 december 1995.
Bij die gelegenheid zei de heilige Johannes Paulus II:
“In de tweede zitting van het Concilie werd voorgesteld het behandelen van de heilige Maagd Maria op te nemen in de constitutie over de Kerk. Een initiatief dat een verscheidenheid aan meningen veroorzaakte.
Enkelen stelden dat alleen een apart document de waardigheid, de voorrang, de uitzonderlijke heiligheid en de bijzondere rol van Maria in de door de Zoon bewerkte verlossing zou kunnen uitdrukken.
Anderen drukten zich daarentegen ten gunste van het voorstel uit dat tot doel had de leerstellige uiteenzetting over Maria en de Kerk in één document op te nemen. Volgens deze laatsten konden deze werkelijkheden niet worden gescheiden in een Concilie dat met het voornemen de identiteit en de zending van het Volk van God opnieuw te ontdekken de nauwe band ervan moest laten zien met de Maagd Maria, die model en voorbeeld is van de Kerk.
Na een gedachtewisseling die rijk was aan doctrine en aandacht besteedde aan de waardigheid van de Moeder van God en haar bijzondere tegenwoordigheid in het leven van de Kerk, besloot men de behandeling van Maria op te nemen in het conciliedocument over de Kerk”.
Door de Maagd Maria in te voegen in het lichaam van de Kerk heeft het Tweede Vaticaans Concilie een zeer traditionele keuze gedaan, dat wil zeggen zij heeft de authentieke bronnen van het leven van de Kerk opnieuw ontdekt: de Heilige Schrift en het denken van de eerste grote kerkvaders.
Preek 72/A van de heilige Augustinus reikt ons de sleutel aan voor het begrijpen van de eenheid tussen Christus, Maria en de Kerk.
Wanneer ik weer luister naar deze passage van de heilige Augustinus, kan ik niet anders dan mijn bedroefdheid tot uitdrukking brengen, wanneer ik zie en aandachtig waarneem hoe het volk van God de rijkdom van de bronnen van de ware verering van de Maagd Maria worden ontzegd, een verering die in de praktijk in de meeste gevallen gereduceerd wordt tot bijeenkomsten die in wezen niets te maken hebben met de rol die Maria speelt in de heilsgeschiedenis.
En laten wij nu naar de woorden van de heilige Augustinus luisteren:
“Let, ik bezweer het u, op hetgeen Christus de Heer zegt, wanneer Hij zijn hand uitsteekt naar zijn leerlingen: ‘Dit zijn mijn moeder en mijn broeders. En als iemand de wil doet van mijn Vader, die mij heeft gezonden, dan is hij mijn broeder, mijn zuster en mijn moeder’. Deed de Maagd Maria, die door het geloof geloofde, misschien niet de wil van de Vader?
Kijk of het niet is zoals ik zeg. Terwijl de Heer voorbijging, gevolgd door menigten, en wonderen deed die eigen zijn aan God, riep een vrouw uit: ‘Zalig de schoot die u heeft gedragen!’. Wat antwoordde de Heer echter, opdat men het geluk niet in het vlees zocht? ‘Zalig veeleer zij die luisteren naar het woord van God en het in praktijk brengen’. En daarom was ook Maria zalig, omdat zij naar het woord van God luisterde en het in praktijk bracht. Zij bewaarde de waarheid meer in haar geest dan het vlees in haar schoot. De waarheid is Christus, het vlees is Christus: Christus de waarheid in de geest van Maria, Christus het vlees in de schoot van Maria; wat in de geest is, is meer waard dan wat men in de schoot draagt.
Maria is heilig, Maria is zalig, maar de Kerk is belangrijker dan Maria. Waarom? Omdat Maria een deel van de Kerk is, een heilig, uitstekend, boven allen staand lid, maar niettemin een lid van heel het lichaam. Als zij een lid is van heel het lichaam, dan is het lichaam ongetwijfeld belangrijker dan een lid. Het hoofd is de Heer en hoofd en lichaam vormen de gehele Christus. Wat zal ik zeggen? Wij hebben een goddelijk hoofd, wij hebben God als
hoofd.
Welnu, beste vrienden, kijk eens wat uzelf bent: ook u bent leden van Christus en lichaam van Christus. Let erop hoe u bent wat Christus zegt: ‘Ziedaar mijn moeder en mijn broeders en zusters’. Hoe zult u moeder van Christus zijn? ‘En als iemand luistert naar de wil van mijn Vader, die in de hemel is, is hij mijn broeder, mijn zuster en mijn moeder’”.
Laten wij het niet vergeten: heel de Kerk moet Maria worden. Zij is binnen in het volk van God, zij is een vrouw en het model voor allen.
Als wij er niet in slagen als haar te zijn, zullen wij het Rijk der hemelen niet binnengaan. Allen, van de nederigste tot de meest wijze, moeten dochter, bruid en moeder van het Woord worden.
Zij is het model van hoe wij naar het Woord moeten luisteren en het in praktijk moeten brengen, het Woord dat in ons binnentreedt, ons vlees en ons bloed vraagt en ons als kinderen van het Woord verandert in zijn bruid, een bruid die Moeder van hetzelfde Woord wordt.
Wanneer Dante Alighieri spreekt over Maria, heeft hij deze woorden gebruikt: “Moeder Maagd, dochter van uw Zoon”.
Zonder het vlees en het bloed van Maria God niet in de wereld hebben kunnen komen en bij ons blijven. Dankzij dit meisje dat haar lichaam aan God heeft gegeven, kunnen wij, zoals geschreven staat in het evangelie volgens Johannes, dezelfde dingen doen als Jezus heeft gedaan en nog grotere doen (vgl. Joh. 14, 12).
Wij moeten nooit vergeten dat Maria als Kerk niet alleen maar Moeder is. Zij is ook dochter, de kleinste onder ons allen en het leven van Maria en het leven van de Kerk zijn, als voor het kleinste meisje, afhankelijk van ieder van ons. Daarom, “vraag je niet af wat Maria en de Kerk voor jou kunnen doen, vraag je af wat jij voor hen kunt doen”.
De devotie voor Maria wil derhalve niet zeggen haar beeltenissen vermenigvuldigen, maar haar voorbeeld navolgen. Maria is geen godin: zij is het model van het luisteren naar het woord van God en van hoe het noodzakelijk is onder het kruis te staan.
Daar, onder het kruis, is de heerlijkheid van God ook de heerlijkheid van de mens.
En moge de zegen van de almachtige God,
Vader en Zoon en Heilige Geest,
over u neerdalen en altijd bij u blijven.
Amen.
(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)
08/02/2021