Aan de gelovigen van de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí (Paraguay)
De homilie van don Emilio Grasso die wij hier presenteren, werd voor Kerstmis geschreven. Het lijkt ons passend haar toch in deze Veertigdagentijd te publiceren, omdat het mysterie van de menswording, het mysterie van Kerstmis, verstaan moet worden in het licht van het Paasmysterie, waarnaar wij op weg zijn.
Mijn beste vrienden,
In heel de wereld zijn er, overal waar de pandemie van COVID-19 is gekomen, velen die klagen en protesteren tegen de beperkende maatregelen die de verschillende regeringen proberen te nemen om aan deze verschrikkelijke vijand het 
hoofd te bieden, die elke dag het aantal nieuwe besmettingen en gevallen van overlijden doet toenemen.
Men wijst het persoonlijke offer af om in staat te zijn af te zien van enkele van onze gewoonten en samen met de zwakte van onze relaties met de andere en een verkeerd idee van het gemeenschappelijk welzijn komt aan het licht wie wij werkelijk zijn.
Wat heel triest is, om niet te spreken een waar schandaal, is de idiote verdediging van zogenaamde christenen van menselijke tradities die niets te maken hebben met de authentieke betekenis van het Kerstmis van de Heer: ontmoetingen, geweldige diners op kerstavond, waarbij zeer veel mensen bijeenkomen, samenscholingen zonder afstand te houden om traditionele geschenken te kopen, enz.
Wij zijn in naam christenen, maar feitelijk blijft onze levensstijl die van mensen die Jezus niet kennen.
Laten wij terugkeren naar het A.B.C. van wat de kern is van het christen zijn.
Laten wij het diepe verschil proberen te begrijpen tussen de vreugde waartoe God ons oproept, en de wereldse vreugde, een vreugde die wordt gereduceerd tot eten tot men er genoeg van heeft, en dronken worden. Men eindigt met het vullen van de wc tot het overstroomt en de oude ziektes doet toenemen die grotendeels samenhangen met een gebrek aan controle over de voeding.
In een van zijn toespraken ter gelegenheid van Kerstmis zei paus Benedictus XVI dat om de betekenis van het Kerstmis van de Heer beter te begrijpen een korte verwijzing naar de historische oorsprong van dit hoogfeest nuttig was.
Het liturgisch jaar heeft zich aanvankelijk immers niet ontwikkeld, uitgaande van de geboorte van Christus, maar van het geloof in zijn verrijzenis. Daarom is het oudste feest van het christendom niet Kerstmis, maar Pasen; de verrijzenis van Christus is het fundament van het christelijk geloof, zij ligt ten grondslag aan de verkondiging van het evangelie en laat de Kerk geboren worden. Derhalve betekent christen zijn leven op de wijze van Pasen door ons te laten betrekken bij de dynamiek die uit het doopsel is ontstaan en die ertoe leidt te sterven aan de zonde om met God te leven.
In wezen is Kerstmis God die zich tegenwoordig stelt in een Kind.
In dat Kind openbaart zich God-Liefde: God komt zonder wapens, zonder kracht, omdat Hij om zo te zeggen niet van buitenaf wil veroveren, maar veeleer door de mens in vrijheid ontvangen wil worden; God wordt een weerloos Kind om de hoogmoed, het geweld,
de begeerte naar bezitting van de mens te overwinnen. In Jezus heeft God deze arme en ontwapenende omstandigheid aangenomen om ons met liefde te overwinnen en ons te brengen tot onze ware identiteit.
Zijn toestand van Kind wijst ons er bovendien op hoe wij God kunnen ontmoeten en van zijn tegenwoordigheid kunnen genieten (vgl. Benedictus XVI, Algemene audiëntie, 23 december 2009).
Het kenmerk van armoede, van een verborgen leven, van broosheid en zwakte wijst reeds op en is een vooraankondiging van een ommekeer in onze beoordelingscriteria: niet de kracht en de machtsinstrumenten, in welke vorm zij zich ook voordoen, redden, maar de goddelijke dwaasheid die onze projecten op hun kop zetten en ons oproept te antwoorden op haar vraag.
Een van de bekendste specialisten op het gebied van het Nieuwe Testament, Klaus Berger, brengt de beknopte en sobere wijze naar voren waarop de evangelist Lucas de doorslaggevende gebeurtenissen vertelt van de heilsgeschiedenis. Naar aanleiding van Kerstmis zegt hij: “En Maria bracht haar zoon ter wereld, haar eerstgeborene, wikkelde Hem in doeken en legde Hem neer in een kribbe”. Het zijn vervolgens de engelen die aan mensen die betrekkelijk vreemd zijn, zullen openbaren waar het om gaat. De doorslaggevende gebeurtenissen vinden als het ware in het geheim plaats. De geboorte is alleen voor Maria en Jozef toegankelijk. En de personen die vervolgens samenkomen, zijn geen journalisten en koningen, maar vrouwen en herders. Het mysterie is niet voor het marktplein, maar voor een intieme en familiale sfeer. Het christendom blijft vanaf zijn verste oorsprong zo gestructureerd. Het is niet ervoor geschikt een publiek schouwspel te worden. De spanning tussen geheim en martelaarschap is het kenmerk ervan.
Wij kunnen zeggen dat bij het kerstfeest de verborgenheid naar voren komt in de nederigheid van de menselijke omstandigheden, in het Kind van Bethlehem.
Wij moeten deze pandemie zien als een unieke gelegenheid die ons oproept ons aan het publieke spektakel te onttrekken om uiteindelijk ertoe te komen de mensen uit onze intieme en familiale sfeer in de ogen te kijken, om te treden uit die hypocrisie van “alles is rustig, glimlach en gezang, spectaculair, super, heel goed...”, uitdrukkingen die gespeend zijn van een echte betekenis en die de angst laten zien om de naakte waarheid onder ogen te zien, en vanuit deze waarheid te komen tot het opbouwen van relaties van vrijheid, vreugde en liefde die geen einde hebben.
Kerstmis is vreugde, omdat wij eindelijk zien en zeker zijn dat God het goede is, het leven, de waarheid van de mens en zich tot de mens verlaagt om hem tot zich te verheffen: God wordt zo nabij dat men Hem kan zien en aanraken.
De Kerk aanschouwt dit onuitsprekelijk mysterie en de teksten van de liturgie van deze tijd zijn doordrongen van verbazing en vreugde; alle gezangen van Kerstmis brengen deze vreugde tot uitdrukking. Kerstmis is het punt waar hemel en aarde zich verenigen en verschillende uitdrukkingen die wij in deze dagen horen, onderstrepen de grootheid van wat er is gebeurd: het verre - God lijkt zeer ver te zijn - is nabij geworden.
Leo de Grote roept uit:
“Het ontoegankelijke wilde bereikbaar zijn: Hij die vóór de tijd bestaat, begon in de tijd te zijn. De Heer van het heelal nam, de grootheid van zijn majesteit verhullend, de natuur van een slaaf aan”.
In dat Kind, dat wat God is: eeuwigheid, kracht, heiligheid, leven, vreugde verenigt zich met wat wij zijn: zwakheid, zonde, lijden, dood.
De theologie en de spiritualiteit van Kerstmis gebruiken een uitdrukking om dit feit te beschrijven: ze spreken van een wonderbare ruil tussen godheid en mensheid.
In het mysterie van de menswording is God na te hebben gesproken en in de geschiedenis door middel van boodschappers en met tekenen tussen beide gekomen te zijn uit zijn ontoegankelijk licht getreden om de wereld te verlichten.
“Kerstmis – zegt paus Benedictus XVI – is stil blijven staan om naar dat Kind te kijken, het mysterie van God die mens wordt in nederigheid en armoede, maar het is vooral weer opnieuw in onszelf dat Kind te ontvangen, dat Christus de Heer is, om van zijn zelfde leven te leven, om ervoor te zorgen dat zijn gevoelens, zijn gedachten, zijn activiteiten onze gevoelens, gedachten, activiteiten zijn. Kerstmis vieren is derhalve de vreugde, het nieuwe, het licht dat deze Geboorte in ons bestaan heeft gebracht, laten zien om ook brengers van de vreugde, het ware nieuwe, het licht van God aan anderen te zijn” (vgl. Benedictus XVI, Algemene audiëntie, 4 januari 2012).
Mijn beste vrienden,
Moge deze Kerstnacht die wij beleven in de tijd van het coronavirus, voor ons allen een nacht zijn van een diepe bekering van leven, opdat wij de woorden van de profeet Jesaja kunnen ervaren: “Het volk dat wandelde in het donker, heeft een groot licht gezien” (vgl. Jes. 9, 1).
En moge de zegen van de almachtige God,
Vader en Zoon en Heilige Geest,
over u neerdalen en altijd bij u blijven.
Amen.
(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)
27/02/2021