Aan de gelovigen van de parochie Sagrado Corazón de Jesús van Ypacaraí (Paraguay)

Mijn beste vrienden,

In deze tijd van pandemie zijn er velen die zich de volgende vragen stellen: “Hoe kan men leven en hoop geven in een land waar het egoïsme heerst? Hoe kan men het vertrouwen in een betere wereld verspreiden? Hoe kan men anderen helpen, als ook wij zelf behoefte aan hulp hebben?”.

Mijn antwoord wil op geen enkele manier in de plaats komen van uw onderzoek, uw werk, uw wil om verder te speuren. Het wil alleen maar jullie vermogens stimuleren, opdat jullie zelf in staat zijn een antwoord te geven.

Er zijn in uw brieven vragen, maar er zijn ook uitspraken.

Nemen wij bijvoorbeeld de eerste vraag: “Hoe kan men leven en hoop geven in een land waar het egoïsme heerst?”.

Vóór alles dient de hoop verkondigd te worden waar alles het tegengestelde laat zien van wat zij zegt. Wij moeten juist daar waar haat en egoïsme zijn, hoop brengen.

Vaak spreken en gebruiken wij bepaalde woorden, maar in ons willen wij iets anders zeggen.

Als ieder van ons, wanneer hij iets zegt, iets anders bedoelt dan wat een ander wil zeggen, terwijl hij hetzelfde woord gebruikt, dan ontstaat er een grote verwarring onder ons. En zo slagen wij er nooit in elkaar te begrijpen. Wij gebruiken allemaal dezelfde woorden, maar ieder zegt iets anders. En daarom wordt het onmogelijk onder elkaar te communiceren. Wij kunnen misschien wel samen leven, maar in feite is ieder op zichzelf. Iedere persoon wordt zo een huis zonder deuren en ramen, dat wil zeggen zonder openingen om de ander te ontmoeten.

Het is daarom noodzakelijk iets gemeenschappelijks te hebben dat het ons mogelijk maakt onder elkaar een overeenkomst te vinden.

Dit iets zou eenvoudigweg een woordenboek kunnen zijn.

Laten wij een woordenboek openslaan en kijken wat dat woord wil zeggen. Vervolgens moeten wij allemaal, wanneer wij het gebruiken, het gebruiken met dezelfde betekenis. Zo zouden wij de weg naar een oplossing al gevonden hebben.

Ik neem bijvoorbeeld de Diccionario de uso del español de América y España (Vox) en zoek het woord esperanza (hoop) op. Ik vind deze definitie: “Vertrouwen om iets te verkrijgen of dat iets dat ik verlang, wordt verwezenlijkt”.

En hier zou ik al een eerste antwoord kunnen geven. Als in een land haat en egoïsme heersen, wil dat zeggen dat er geen liefde en zelfgave zijn. Daarom wil hoop brengen in dat land zeggen iets brengen dat er vandaag niet is. In het geval dat u mij hebt voorgelegd, wil dat zeggen liefde en zelfgave brengen.

Als er geen liefde en zelfgave zijn, zijn deze waarden niet aanwezig in het heden van dat land. Maar als er een levende en vertrouwvolle verwachting is, wil dat zeggen dat ze er zouden kunnen zijn in de toekomst ervan.

De hoop richt ons op de toekomst. Zij verkondigt een toekomstig goed.

In een land waar haat is, zijn wij geroepen om de liefde te verkondigen; waar de dood is, het leven; waar woestijn is, een tuin in bloei.

En wij moeten dit verkondigen zonder voorwaarden, met een absolute zekerheid.

Waarom met een absolute zekerheid? Omdat, als wij onzekerheden, twijfels, aarzelingen, waarschijnlijkheden verkondigen, wij altijd op dezelfde plaats blijven staan en er zich niets beweegt.

In het hebben van deze kracht is het mysterie gelegen van twee vrijheden die elkaar ontmoeten: de vrijheid van wie verkondigt, en de vrijheid van wie luistert.

Om mensen te zijn die vastberaden verkondigen, die oproepen tot een beslissing, kunnen wij echter geen illusies verkondigen, illusies scheppen, verlangen dat men zich beweegt op grond van illusies.

Illusies – het is nog altijd onze Diccionario die ons uitleg geeft – zijn: “Misleidende geestelijke beelden, veroorzaakt door een valse waarneming van de werkelijkheid, te wijten aan een verkeerde interpretatie van gegevens die door de zintuigen worden waargenomen”.

Ikzelf schep deze illusies door de werkelijkheid te plooien naar de kanten die mij het beste uitkomen, die mij de meeste voldoening geven.

Hoop hangt daarentegen niet af van hetgeen ik op dat ogenblik wil. Zij hangt af van trouw aan het gehoorde woord.

Als een illusie afhangt van mij, een door mijzelf geschapen vrucht is, hangt de hoop daarentegen af van het woord dat iemand mij geeft.

Welnu, er is geen hoop zonder het horen van een woord dat iemand ons geeft, als wij niet in dit woord geloven, geven wij ons hieraan niet over en hebben wij het niet lief. En wij hebben het niet lief, als het niet in relatie treedt met onze innerlijke vrijheid. Wij hebben het lief, als het het diepste van onze innerlijkheid raakt.

Daarom gaat het geloof als gehoorzaamheid aan het woord, altijd gepaard met de hoop en de liefde van wie het hoort.

Het woord liefhebben, het geloven en hoop hierin vinden is niet mogelijk, als wij in de diepte van onze vrijheid het niet willen. Zonder onze persoonlijke vrijheid, zonder ons vrije “ja” en indien niet vervangen wordt door de verantwoordelijkheid van welke andere persoon dan ook, heeft niets waarde. Deze vrijheid is de grootste gave die wij hebben gekregen. Wij zijn het, ieder van ons is het die in eerste persoon moet antwoorden. Er is niemand anders die dat voor ons kan doen.

En hiermee geef ik een antwoord aan op de vragen die u mij hebt gesteld door een kleine samenvatting te maken in drie punten:

1. Wij kunnen geen hoop geven en nog minder de ander helpen, als wij niet eerst hebben ervaren dat wij zijn bemind en dat de verkondigde hoop reeds in ons leven verwezenlijkt begint te worden. Met andere woorden, wij verspreiden alleen maar illusies, als wij de toekomst die ons werd verkondigd, niet hebben ervaren als heden in ons leven.
   Wie de ander wil helpen en tot de ander wil spreken zonder dat hij eerst in zijn hart en zijn leven veranderd is, zal alleen maar voorbijgaande illusies scheppen en veel problemen veroorzaken.

2. Wij kunnen alleen maar geloof en hoop aan de ander brengen, als zij in ons leven. Als zij in ons leven, zullen wij de wegen weten te vinden om deze theologale deugden mee te delen en te verkondigen. Geloof, hoop en liefde zijn geen formuletjes of kompressen die volgens de precieze aanwijzingen in een of ander formulierboek moeten worden toegediend. Het zijn krachten die ons bewegen en die het ons met grote vrijheid mogelijk maken de mensen lief te hebben die wij in de diversiteit van de tijden en de omstandigheden waarin ze leven, ontmoeten. En hen liefhebben wil vóór alles zeggen naar hen kijken zoals God naar hen kijkt.

3. Hoop moet ons leiden, en niet illusies. Wij moeten altijd de blik naar voren gericht houden, ook als wij met beide benen op de grond moeten blijven staan. Anders verwarren wij onze illusies met hoop.

Ik dank u opnieuw voor uw brieven, die mij deze keer weer plaats hebben doen nemen in de schoolbanken.

En moge de zegen van de almachtige God,

Vader en Zoon en Heilige Geest,

over u neerdalen en altijd bij u blijven.

Amen.

Don Emilio Grasso

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

21/03/2021