Paus Leo XIV in Kameroen

 Deel een

Profetische hoop voor de vrede

Heel ontroerend is de ontmoeting de volgende dag geweest in Bamenda, in het hart van de provincies die geteisterd worden door oorlog, waar religieuze autoriteiten en eenvoudige gelovigen verteld hebben over het lijden in deze jaren van conflict en een diep verlangen naar vrede tot uitdrukking hebben gebracht. Publiek kunnen praten over eigen wonden in een context waarin de zogenaamde Engelstalige crisis wordt vergeten en men zou deze willen verdringen, is al het begin van een genezing van het geheugen.

De paus heeft dit lijden erkend en het ontvangen, daarbij diepe woorden van troost en hoop voor dit volk tot uitdrukking brengend met een uitnodiging bewerker van een duurzame vrede te zijn; hij heeft onderstreept dat het al een teken heeft gegeven van volharding, liefde en eenheid  tussen de verschillende religieuze gezindten, dat noodzakelijk is om vrede te bemiddelen en op te bouwen.

Het samen met protestantse en moslim religieuze leiders vrijlaten van enkele vredesduiven bij het naar buitengaan uit de kathedraal is een welsprekend teken geweest van hetgeen kan voortkomen uit deze ontmoeting.

Vervolgens heeft de paus voor de mis op de luchthaven een ware mensenmassa ontmoet, die zijn gezaghebbend woord wilde horen. De paus heeft eraan herinnerd dat vrede een inzet is die persoonlijk gezocht moet worden, “nu en samen”, ook wanneer de problemen dreigen ons machteloos te laten voelen en ons vertrouwen op te drogen. Gedurende de homilie heeft hij gesteld:

“Dit is het ogenblik om te veranderen, de geschiedenis van dit land te veranderen. Vandaag en niet morgen, nu en niet in de toekomst, is het ogenblik gekomen om opnieuw op te bouwen, om het mozaïek van de eenheid te herstellen, door de verschillen en de rijkdommen van het land en het continent bijeen te brengen, aan een samenleving te bouwen waarin vrede en verzoening heersen”.

Jongeren: dien jullie land en zijn toekomst

Tijdens de mis in Douala, de economische hoofdstad, heeft de paus opgeroepen tot solidariteit tegen de roofzuchtige logica van het individu en de staat en de jongeren uitgenodigd om de uitdagingen op te nemen die de natie te wachten staan, in het bijzonder die van de vrede.

Een bijzonder veelbetekenend ogenblik van evangelisatie van de jongeren is de ontmoeting geweest met de wereld van de cultuur op de Université Catholique d’Afrique Centrale in Nkolbisson in Yaoundé, waaraan wij persoonlijk hebben kunnen deelnemen.

Onze Gemeenschap Redemptor hominis heeft in de eerste decennia een nederige, maar veelbetekenende bijdrage geleverd aan de groei en de juridische structurering van de universiteit vooral dankzij onze betreurde zuster Silvia Recchi, de vroegere directrice van de afdeling Canoniek Recht. Ikzelf heb er missiologie gedoceerd aan de faculteit theologie, terwijl ik tegelijkertijd mijn werk op het gebied van de missie voortzette.

Wij zijn derhalve trots op de groei van dit instituut en dat wij aan dit bezoek van de paus hebben deelgenomen, is voor ons een waar moment van kerkelijke feest geweest.

Zoals de rector bij zijn presentatie in herinnering heeft gebracht, wordt op steeds meer verschillende faculteiten een gekwalificeerde vorming gegeven: filosofie, theologie, canoniek recht, management en sociale wetenschappen, juridische en politieke wetenschappen, gezondheidswetenschappen en agrotechniek en engineering met een hoog percentage aan werk aan het einde van de studie. Bij deze gelegenheid is bovendien de opening aangekondigd van een toekomstige faculteit geneeskunde en van een ziekenhuis dat de naam Leo XIV zal krijgen, samen met het scheppen van een observatorium voor bemiddeling en vrede.

De paus heeft de rector, abbé Thomas Tchoungui, gelukgewenst met de ontwikkeling van de instelling, maar gewezen op enkele aspecten die verdiept moeten worden om terug te keren tot de eerste zending: de christelijke vorming van het geweten van de jongeren, de persoonlijke begeleiding en een geloofwaardig getuigenis van de docenten.

De paus heeft de vorming benadrukt van een universitaire christelijke gemeenschap, waarin het mogelijk is concreet de waarden van coherentie te beleven en zo ten diepste weerstand te bieden aan de corruptie.

Het is een gemeenschappelijk dimensie, zo heeft de paus benadrukt, een mogelijk antwoord te geven op de revolutie van het getal die steeds meer opsluit binnen het individualisme en onttrekt aan de reële confrontatie met gezichten en concrete personen.

In de jaren van werk aan de universiteit hebben wijzelf geconstateerd hoe belangrijk het is voor docenten en studenten contact te blijven houden met de omstandigheden van armoede en lijden van het land voor een inculturatie van de theologische reflectie en de noodzakelijkheid van iedere theoretische uitwerking.

Leo XIV heeft zich tot de jongeren gericht waarbij hij hen wakker schudde en ook uitnodigde niet buiten het land te zoeken naar de opbouw van een eigen toekomst, maar Kameroen te dienen om het een ander perspectief te geven!

Een rijke toespraak, die niet gemakkelijk tot enkele aspecten terug te brengen is: het zal noodzakelijk zijn deze samen met de jongeren uit te diepen. Het is een inzet die in het bijzonder de docenten en de begeleiders van de universitaire parochie erbij betrekt.

Enkele jongeren hebben het woord genomen en de paus bedankt in een klimaat van diepe bewogenheid. De studenten van de verschillende universitaire campussen en andere onderwijsinstellingen van de staat hadden de grasvelden op de plaats van de ontmoeting gevuld. Zij hebben de paus ontvangen met feestelijke vreugde en daarbij vervolgens met applaus en geroep juichend bij zijn meest betekenisvolle uitdrukkingen. Het is een heel mooie ontmoeting geweest, zowel op emotioneel vlak als op het vlak van een diepe reflectie.

De omarming van heel Kameroen

Krachtige en duidelijke woorden, een nederige, maar stevige oproep tot bekering, tekenen van liefde voor de armen en de lijdenden, vertrouwen in de jongeren en hoop op het opbouwen van de vrede: dat zijn enkele van de meest saillante punten van de reis, die in de harten van de gelovigen geprent blijven.

Nu begint de tijd van de theologisch-pastorale en sociale ontvangst van de toespraken van de paus. Leo XIV heeft vooral enkelen van de vertegenwoordigers van de Godsgewijden tijdens een ontmoeting in de nuntiatuur uitgenodigd tot dit werk van ontvangst.

De ontvangst zal een geduldige taak zijn van alle werkers in de pastoraal, opdat er de vruchten zijn van een grotere verantwoordelijkheid van de leken in een opbouw van de maatschappij en de vrede.

Bij het nieuwe elan zouden ook nieuwe initiatieven van bemiddeling wenselijk zijn in de conflictgebieden om een weg naar een duurzame vrede te begunstigen.

De begroeting tijdens de mis in Yaoundé op het militaire vliegveld, die was gericht tot de immense menigte van gelovigen en de president van de republiek met zijn echtgenote, is onmiskenbaar: de Heer is altijd aanwezig op zijn schip, zijn Kerk, ook op de ogenblikken van storm die zij in de geschiedenis doormaakt. De christenen moeten zonder vrees verenigd blijven op de boot waar Christus is.

Leo XIV heeft benadrukt dat het geloof niet scheidt van de maatschappelijke dimensie; integendeel, het geeft een christen de kracht om te interageren met de wereld en een antwoord te geven op de behoeften van de ander, vooral van de zwakste.

In zijn laatste groet aan het einde van de mis heeft de paus “deze Kerk, die levendig, jong en rijk aan gaven” is, bedankt voor de schoonheid van de beleefde dagen en de ontvangst die hij heeft gekregen. Ook de bisschoppen van Kameroen hebben bij monde van de aartsbisschop van Yaoundé, mgr. Jean Mbarga, hun dankbaarheid tot uitdrukking gebracht aan de paus met symbolische gaven van verbondenheid en synodaliteit en de verplichting op zich genomen bewerkers van gerechtigheid en vrede te zijn.

Wij hebben deelgenomen aan deze mis samen met de diocesane gedelegeerden van Mbalmayo: het zal in het geheugen van ons allen gegriefd blijven. In het bijzonder hebben de jongeren met enthousiasme deze historische gebeurtenis beleefd en daarin een teken herkend van de genade van de Heer dat hen heeft bereikt.

Wij willen derhalve afsluiten met het tot uitdrukking brengen van onze vreugde en erkentelijkheid:

Dank U, Heiligheid, paus Leo XIV, voor deze reis van U, die heel Kameroen en ieder van ons heeft omarmd. U hebt velen wakker geschud, vooral de jongeren, uit fatalisme: met uw vrije woord hebt U de smaak van de eenvoud van het evangelie teruggegeven, ook in kern van de tegenstellingen van de geschiedenis. U hebt uitgenodigd tot een hernieuwde profetische moed in het zoeken naar en het bevestigen van de waarheid; U hebt de armen getroost en de jongeren het vertrouwen teruggegeven op de toekomst. Heiligheid, wij zijn U dankbaar dat U vooral de droom van vrede weer hebt voorgehouden als een horizon waarnaar wij moeten streven. Als pelgrim naar de periferieën hebt U ons allen de nederige kracht en de katholiciteit van de Kerk laten smaken.

Heel uw reis in Afrika heeft veel broeders en zusters in Europa en heel de wereld de jeugdigheid en levendigheid van de Kerk in Afrika laten ontdekken. Zij blijft immers ondanks haar lijden en tegenstellingen zich verheugen om de verkondiging van het evangelie.

Antonietta Cipollini

 

(Vertaald uit het Italiaans door Drs. H.M.G. Kretzers)

  

 

23/07/2026